თბილისი

2026 წელს კლიმატური ფენომენი ელ-ნინიო (El Niño) კვლავ გლობალური ყურადღების ცენტრშია.

მარტივად რომ ვთქვათ, ელ-ნინიო არის ბუნებრივი კლიმატური მოვლენა, რომელიც წყნარი ოკეანის ეკვატორულ ნაწილში (ძირითადად ცენტრალურ და აღმოსავლეთ რეგიონებში) ზედაპირული წყლების უჩვეულო დათბობას გულისხმობს. ეს პროცესი საშუალოდ ყოველ 2-7 წელიწადში ერთხელ მეორდება და იმდენად მასშტაბურია, რომ ატმოსფერული ნაკადების შეცვლით პირდაპირ აისახება მთელი პლანეტის კლიმატზე, დაწყებული გლობალური ეკონომიკითა და სოფლის მეურნეობით, ჩვენი ყოველდღიური ამინდით დასრულებული.

გიზიარებთ 5 მთავარ ფაქტს, რაც ამ ფენომენის შესახებ 2026 წელს უნდა იცოდეთ:

1. ყალიბდება ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მოვლენა - 2026 წლის შუა პერიოდისთვის წყნარი ოკეანის ეკვატორული ნაწილის ზედაპირის ტემპერატურამ საგრძნობლად მოიმატა, რითაც დასრულდა ნეიტრალური ფაზა. სპეციალისტების პროგნოზით, ალბათობა იმისა, რომ წლის ბოლომდე ე.წ. „სუპერ ელ-ნინიო“ განვითარდება, 90%-ს აღემატება. არსებობს დიდი შანსი, რომ ის 1950 წლის შემდეგ დაფიქსირებულ ყველაზე ძლიერ ელ-ნინიოების სიაში შევიდეს.

2. ტემპერატურის ახალი რეკორდების მოლოდინი - ელ-ნინიო პირდაპირ კავშირშია გლობალური ტემპერატურის მატებასთან, რადგან ოკეანეში დაგროვილი უზარმაზარი სითბო ატმოსფეროში გამოიყოფა. კლიმატის ცვლილების ფონზე, 2026 წლის ბოლოსა და განსაკუთრებით 2027 წელს, დედამიწაზე ტემპერატურის ახალ, ექსტრემალურ რეკორდებს უნდა ველოდოთ. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ მომავალი წელი შესაძლოა დაკვირვებების ისტორიაში ყველაზე ცხელი აღმოჩნდეს.

3. რადიკალური ცვლილებები ნალექებში (გვალვა vs. წყალდიდობა) - ეს ფენომენი რადიკალურად ცვლის ამინდის სისტემებს პლანეტაზე. 2026 წლის განმავლობაში, ელ-ნინიო გაზრდის მასშტაბური გვალვების რისკს ავსტრალიაში, ინდოეთში, ინდონეზიასა და სამხრეთ აფრიკაში. საპირისპიროდ, სამხრეთ ამერიკის ზოგიერთ ნაწილში, აღმოსავლეთ აფრიკასა და აშშ-ის სამხრეთ შტატებში მოსალოდნელია უხვნალექიანობა და ძლიერი წყალდიდობები.

4. გავლენა ატლანტიკურ ქარიშხლებზე - ელ-ნინიო საინტერესოდ მოქმედებს ქარიშხლების სეზონზე. ის ატლანტის ოკეანის თავზე წარმოქმნის ძლიერ ქარებს მაღალ სიმაღლეებზე, რაც არღვევს და ხელს უშლის ტროპიკული შტორმებისა და ქარიშხლების ჩამოყალიბებას. თუმცა, იმავდროულად, ხელსაყრელ პირობებს ქმნის დამანგრეველი ციკლონების განვითარებისთვის წყნარი ოკეანის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილში.

5. გლობალური სასურსათო და ჰუმანიტარული რისკები - ამინდის ასეთი მკვეთრი ცვლილებები პირდაპირ ურტყამს სოფლის მეურნეობას. გვალვებისა და წყალდიდობების გამო მოსავლის შემცირება სურსათზე გლობალური ფასების ზრდას გამოიწვევს. ევროპის კომისიისა და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების ანალიზით, 2026-2027 წლებში ეკვადორში, ჰაიტიზე და ცენტრალური აფრიკის ქვეყნებში მკვეთრად გაიზრდება ჰუმანიტარული კრიზისების საფრთხე, რადგან ექსტრემალური კლიმატი უკვე არსებულ ეკონომიკურ სირთულეებს დაემატება.