თბილისი

ზაფხულის ცხელ დღეებში მხოლოდ ჰაერის ტემპერატურა არ განსაზღვრავს, რამდენად ძლიერ სიცხეს ვგრძნობთ. ზოგჯერ თერმომეტრი 30°C-ს აჩვენებს, თუმცა გარეთ ყოფნა გაცილებით რთულია და ადამიანს ისეთი შეგრძნება აქვს, თითქოს ტემპერატურა 40°C-ს აღწევს. ამის მიზეზი ე.წ. სიცხის ინდექსია - მაჩვენებელი, რომელიც ჰაერის ტემპერატურასა და ფარდობით ტენიანობას აერთიანებს და გვიჩვენებს, რამდენად ცხელ გარემოს აღიქვამს ადამიანის ორგანიზმი.

რატომ ვგრძნობთ ტემპერატურას იმაზე მეტად, ვიდრე თერმომეტრი აჩვენებს? მთავარი მიზეზი ჰაერის ტენიანობაა. ადამიანის ორგანიზმის გაგრილების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მექანიზმი ოფლის აორთქლებაა. როდესაც ოფლი კანის ზედაპირიდან ორთქლდება, სხეულიდან სითბო გამოიყოფა და ორგანიზმი გრილდება.

თუმცა მაღალი ტენიანობის პირობებში ოფლი უფრო ნელა ორთქლდება, რის გამოც სხეულს გაგრილება უჭირს. შედეგად, ადამიანი სიცხეს უფრო მძაფრად აღიქვამს, ვიდრე ამას ჰაერის რეალური ტემპერატურა აჩვენებს. მაგალითად, თუ ჰაერის ტემპერატურა 30°C-ია, ხოლო ფარდობითი ტენიანობა მაღალია, სიცხის ინდექსი შესაძლოა დაახლოებით 38–40°C-მდე გაიზარდოს. ეს ნიშნავს, რომ ორგანიზმზე სითბური დატვირთვა გაცილებით მაღალია, მიუხედავად იმისა, რომ თერმომეტრზე კვლავ 30 გრადუსია.

სიცხის ინდექსი მეტეოროლოგებისთვის მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია, რადგან მხოლოდ ტემპერატურის ცოდნა ყოველთვის არ გვაძლევს სრულ სურათს სიცხის საფრთხეების შესახებ. მაგალითად, 30°C ტემპერატურისა და 90%-იანი ტენიანობის პირობებში სიცხის ინდექსმა შესაძლოა დაახლოებით 41°C-ს მიაღწიოს.

სიცხის ინდექსი, როგორც წესი, ჩრდილში და მსუბუქი ქარის პირობებში გამოითვლება. მზის პირდაპირი სხივების ზემოქმედებამ კი შეგრძნებითი ტემპერატურა შესაძლოა კიდევ 8°C-ით გაზარდოს.

მაღალი სიცხის ინდექსი ორგანიზმის გადახურების რისკს ზრდის. როდესაც სხეული ეფექტურად ვეღარ გრილდება, იმატებს სითბური გამოფიტვისა და სითბური დარტყმის საფრთხე. განსაკუთრებით საყურადღებოა მაღალი ტემპერატურა და ტენიანობა ბავშვებისთვის, ხანდაზმულებისა და ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებისთვის.