თბილისი

სექტემბერი ბევრ ქვეყანაში შემოდგომის დასაწყისს ნიშნავს, თუმცა მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში ეს თვე სულაც არ არის მშრალი და მშვიდი. პირიქით, ზოგიერთ ქვეყანაში სექტემბერი წლის ერთ-ერთი ყველაზე წვიმიანი პერიოდია და ნალექის საშუალო რაოდენობა რამდენიმე ასეულ მილიმეტრს აღწევს.

კლიმატური საშუალო მონაცემების მიხედვით, სექტემბერში განსაკუთრებით უხვი ნალექი მოდის დასავლეთ აფრიკისა და ტროპიკული წყნარი ოკეანის რამდენიმე ქვეყანაში. წარმოგიდგენთ ხუთ ქვეყანას, სადაც ამ თვეში საშუალოდ ყველაზე მეტი წვიმა მოდის.

1. გვინეა-ბისაუ დაახლოებით 401 მმ-ით სიის პირველ ადგილზეა. სექტემბერში ქვეყნის მასშტაბით ნალექის საშუალო რაოდენობა დაახლოებით 401 მილიმეტრს აღწევს. ქვეყანაში ეს პერიოდი წვიმების სეზონის პიკს ემთხვევა. დასავლეთ აფრიკის მუსონური სისტემისა და ატლანტის ოკეანიდან მომავალი ტენიანი ჰაერის გავლენით, სექტემბერში ხშირია ძლიერი და ხანგრძლივი წვიმები.

2. ლიბერია დაახლოებით 399 მმ-ით მეორე ადგილს იკავებს. ლიბერია დასავლეთ აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე ნოტიო ქვეყანაა. მისი სანაპირო მდებარეობა, ტროპიკული კლიმატი და ატლანტის ოკეანიდან მომავალი ტენიანი ჰაერის მასები უხვი ნალექისთვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნის. სექტემბერი აქ განსაკუთრებით სველი პერიოდია. ძლიერი წვიმები ზოგჯერ წყალდიდობებსა და ინფრასტრუქტურის პრობლემებსაც იწვევს.

3. მიკრონეზიის ფედერაციული შტატები დაახლოებით 361 მმ-ით მესამე ადგილზეა. წყნარ ოკეანეში მდებარე კუნძულოვანი სახელმწიფო მთელი წლის განმავლობაში მაღალი ტენიანობით გამოირჩევა. თბილი ოკეანის წყლები ატმოსფეროს დიდი რაოდენობით ტენით ამარაგებს, რაც ხშირი და ინტენსიური ნალექის წარმოქმნას უწყობს ხელს. სექტემბერში რეგიონში ტროპიკული სისტემების გავლენაც შეიძლება იგრძნობოდეს, თუმცა მათი აქტივობა წლიდან წლამდე განსხვავებულია.

4. გვინეა დაახლოებით 343 მმ-ით სექტემბერში მეოთხე ადგილს იკავებს. ქვეყნის კლიმატზე მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს ატლანტის ოკეანესა და დასავლეთ აფრიკის მუსონურ პროცესებს. სექტემბერში ტენიანი ჰაერის მასები ქვეყნის დიდ ნაწილში უხვ ნალექს იწვევს. ძლიერი ნალექის დროს ზოგიერთ რეგიონში წყალდიდობისა და მეწყრების საფრთხე იზრდება.

5. ელ-სალვადორში სექტემბერში საშუალოდ 340 მილიმეტრი ნალექი მოდის. ცენტრალური ამერიკის ამ ქვეყანაში წვიმების სეზონი, როგორც წესი, მაისიდან ოქტომბრამდე გრძელდება, ხოლო სექტემბერი ერთ-ერთი ყველაზე ნოტიო თვეა.

ქვეყნის მთიანი რელიეფიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ტენიანი ჰაერის მთებზე გადაადგილებისას ის მაღლა ადის, ცივდება და კონდენსირდება, რაც ძლიერი ნალექის წარმოქმნას უწყობს ხელს.

რატომ არის სექტემბერი აღნიშნულ ქვეყნებში ასეთი წვიმიანი?ტროპიკულ რეგიონებში სექტემბრის უხვი ნალექის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ინტერტროპიკული კონვერგენციის ზონაა. ეს არის დედამიწის ეკვატორთან ახლოს მდებარე სარტყელი, სადაც ჰაერის მასები ერთმანეთს ხვდება და თბილი, ტენიანი ჰაერი ატმოსფეროს ზედა ფენებში ადის.

შედეგად წარმოიქმნება დიდი ღრუბლები, ძლიერი წვიმა და ხშირ შემთხვევაში ჭექა-ქუხილიც. ამ პროცესს ემატება ოკეანესთან სიახლოვე და მთიანი რელიეფი, რის გამოც ზოგიერთი ქვეყანა სექტემბერში განსაკუთრებით უხვ ნალექს იღებს.