თბილისი

დედამიწის უკიდურეს წერტილებში, იქ, სადაც ჰორიზონტი მხოლოდ თეთრი ფერით იფარგლება, პლანეტის ყველაზე დიდი საიდუმლოებებია დამარხული. ანტარქტიდა და არქტიკა მხოლოდ ყინულისა და თოვლის მასივები როდია. ისინი ჩვენი პლანეტის გადარჩენის მთავარი გარანტები და კლიმატური „კონდიციონერებია“. თუმცა, დღეს ეს გიგანტური მყინვარები იმაზე სწრაფად იცვლებიან, ვიდრე ოდესმე.

ანტარქტიდა, რომელიც დედამიწის მეხუთე უდიდესი კონტინენტია, პლანეტის ნამდვილი საცავია. მეცნიერების განმარტებით, მსოფლიოს მტკნარი წყლის მარაგის 70% სწორედ აქ, კილომეტრების სისქის ყინულოვან ფარშია გამოკეტილი. ეს არის ადგილი, სადაც ტემპერატურა -89.2°C-მდე ეცემა, რაც მას დედამიწის ყველაზე მკაცრ წერტილად აქცევს.

ანტარქტიდისგან განსხვავებით, არქტიკა, ჩრდილოეთით, მყარ ხმელეთს არ წარმოადგენს. ეს არის მცურავი ყინულის ოკეანე, რომელიც უნიკალური ბიომრავალფეროვნების სახლია. აქ თეთრი დათვები და ნარვალები იმ ეკოსისტემის ნაწილნი არიან, რომელიც პირდაპირ კავშირშია გლობალურ კლიმატთან.

რატომ არის ეს რეგიონები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი? პასუხი მარტივია: ალბედოს ეფექტი. ყინული სარკისებურად მუშაობს — ის მზის სხივების 80%-ს უკან, კოსმოსში ირეკლავს. ამ პროცესის გარეშე დედამიწა გაცილებით მეტ სითბოს შთანთქავდა, რაც კატასტროფულ გადახურებას გამოიწვევდა.

გარდა ამისა, ყინულის სიღრმეებში ათასწლეულების წინანდელი ჰაერის ბუშტუკებია „დაკონსერვებული“. მეცნიერებისთვის ეს ერთგვარი დროის მანქანაა, რომელიც საშუალებას გვაძლევს გავიგოთ, როგორი იყო ატმოსფეროს შემადგენლობა ადამიანის ცივილიზაციამდე.

მიუხედავად მათი სიდიადისა, ყინულოვანი რეგიონები მოწყვლადია. კლიმატის ცვლილება ყველაზე მკაფიოდ სწორედ აქ იგრძნობა. ანტარქტიდის ყინულების სრული დნობის შემთხვევაში, ზღვის დონე 60 მეტრით მოიმატებს, რაც მსოფლიოს სანაპირო ქალაქების უმეტესობას წყლის ქვეშ მოაქცევს.

დღეს ანტარქტიდა ერთადერთი კონტინენტია, რომელსაც არ ჰყავს მუდმივი მოსახლეობა და არ ეკუთვნის არცერთ სახელმწიფოს. ის მეცნიერებისა და მშვიდობის ზონად არის გამოცხადებული. იქ მომუშავე საერთაშორისო ჯგუფები ყოველდღიურად იბრძვიან იმისათვის, რომ უკეთ გავიგოთ, როგორ გადავარჩინოთ ეს „თეთრი გიგანტები“.

ყინულოვანი კონტინენტების ბედი პირდაპირ კავშირშია ჩვენს ყოველდღიურობასთან. მათ შენარჩუნებაზეა დამოკიდებული, როგორი იქნება დედამიწის კლიმატი მომდევნო საუკუნეებში. ყინული დნება, მაგრამ დრო ჯერ კიდევ არის იმისათვის, რომ ეს პროცესი შევანელოთ.