თბილისი

მეცნიერებმა პლანეტა მერკურის ირგვლივ იდუმალი, "მომღერალი“, პლაზმური ტალღები აღმოაჩინეს. კვლევას ასტრონომი მიცუნორი ოზაკი ხელმძღვანელობდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი ტალღები დედამიწის, იუპიტერისა და სატურნის გარშემოც დაფიქსირდა, ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ხმის ტალღები მერკურიდანაც "გაისმა".

ხმა დედამიწის ირგვლივ

მეცნიერებს თქმით, აღმოჩენამ შეიძლება გარკვეული შუქი მოჰფინოს მერკურის ირგვლივ არსებულ მაგნიტურ გარემოს და ზოგადად პლანეტარული მაგნიტური ველების ფორმირებას მზის ქარის მიერ.

მერკურს არ აქვს დიდი მაგნიტური ველი. ეს საკმაოდ შიშველი ქვის ნაჭერია, რომლესაც, პრაქტიკულად, არ აქვს ატმოსფერო, მდებარეობს საკმაოდ ახლოს მზესთან.

ამ აღმოჩენამდე დიდი ხნით ადრე, მეცნიერები ვარაუდობდნენ, რომ მერკურიზე შეიძლება ყოფილიყო ე.წ. საგუნდო ტალღები. ეს ხდება მაშინ, როდესაც მაღალი ენერგიის ელექტრონები შედიან პლანეტის მაგნიტოსფეროში, მოძრაობენ მაგნიტური ველის ხაზების გასწვრივ და წარმოქმნიან ტალღებს პლაზმაში. ეს ტალღები შეიძლება გარდაიქმნას ბგერებად, რომლებიც ელექტრონების მოძრაობს მიხედვით იცვლება.

მერკურის მაგნიტური ველის შესახებ მეცნიერებს ინფორმაცია 1970-იანი წლებიდან აქვთ. 2018 წელს მერკურიზე კოსმოსური აპარატი “ბეპიკოლომბო” გაუშვეს. მასში განთავსებულია ინსტრუმენტი სახელად MIO მერკურისა და მისი მაგნიტოსფეროს უკეთ შესწავლისთვის გამოიყენება. სწორედ ამ მოწყობილობის საშუალებით აღმაჩინეს მერკურის მაგნიტოსფეროში პლაზმური ტალღების აშკარა მტკიცებულება.

მერკური, დედამიწის ტიპის ყველაზე პატარა, მზესთან ყველაზე ახლოს მდებარე და მცირედ შესწავლილი პლანეტაა, არ აქვს დიდი მაგნიტური ველი. იგი არსებითად დიდი კლდეა, პრაქტიკულად, არარსებული ატმოსფეროთი. მასზე მუდმივად მოქმედებს რადიაცია, ასევ მზის ქარები. ამ მომენტამდე მისკენ მხოლოდ რამდენიმე აპარატი იქნა გაგზავნილი, “მარინერ 10” (1973 წ.), “მესენჯერი” (2004 წ.) და “ბეპიკოლომბო” (2018).