თბილისი

ევროპა ამ დღეებში ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ სიცხის ტალღას ებრძვის. საფრანგეთში, ესპანეთში, იტალიაში, გერმანიასა და სხვა ქვეყნებში ჰაერის ტემპერატურა 40°C-ს უახლოვდება ან აჭარბებს, გამოცხადებულია ჯანმრთელობისთვის საშიში წითელი გაფრთხილებები, შეფერხებულია ტრანსპორტის მუშაობა, გადაიდო საჯარო ღონისძიებები და მნიშვნელოვნად გაიზარდა სიცხესთან დაკავშირებული სამედიცინო შემთხვევების რაოდენობა. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ასეთი მასშტაბის ადრეული ზაფხულის სიცხე კლიმატის ცვლილების ფონზე გაცილებით უფრო სავარაუდო გახდა.

ამ დროს დედამიწის სამხრეთ ნახევარსფეროში ზამთარია. საინტერესოა, თუ ევროპა რეკორდულ სიცხეს განიცდის, რამდენად ანომალიურია ამინდი იმ ქვეყნებში, სადაც ახლა ზამთრის სეზონია?

ავსტრალია - ავსტრალიაში ახლა ზამთარია, მაგრამ ქვეყნის მეტეოროლოგიური სამსახური აღნიშნავს, რომ ვითარდება El Niño, რომელიც ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში ქვეყნის ბევრ რეგიონში საშუალოზე მაღალი ტემპერატურისა და შედარებით მშრალი ამინდის ალბათობას ზრდის. მიუხედავად ამისა, ეს არ ნიშნავს, რომ მთელი კონტინენტი რეკორდულ სიცხეს განიცდის. ზამთრისთვის დამახასიათებელი ცივი ფრონტებიც ჩვეულებრივ ფიქსირდება. ივნისის მეორე ნახევარში ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში რამდენიმე დღე მართლაც სეზონურ ნორმაზე თბილი იყო, თუმცა ეს ექსტრემალურ მოვლენად არ შეფასებულა.

ახალი ზელანდია - მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის (WMO) სეზონური პროგნოზის მიხედვით, ახალ ზელანდიაში მომდევნო თვეებში საშუალოზე მაღალი ტემპერატურის ალბათობა გაზრდილია. ამასთან, ქვეყნის კლიმატური სამსახური აღნიშნავს, რომ ზამთარში კვლავ მოსალოდნელია ცივი ჰაერის პერიოდული შემოჭრები, ამიტომ სეზონი მთლიანობაში ნორმალური ზამთრის ამინდსაც შეინარჩუნებს.

სამხრეთ ამერიკა - სამხრეთ ამერიკაში ერთიანი ანომალია არ შეინიშნება. WMO-ის პროგნოზით, კონტინენტის ეკვატორთან ახლოს მდებარე და ჩრდილოეთ ნაწილებში საშუალოზე მაღალი ტემპერატურის ალბათობა მაღალია, მაშინ როცა სამხრეთის ქვეყნებში ზამთრისთვის დამახასიათებელი ამინდია. ანდების მთიანეთში თოვლი და დაბალი ტემპერატურა სეზონის ჩვეულებრივი ნაწილია.

სამხრეთ აფრიკა - სამხრეთ აფრიკაში ამჟამად ზამთარია. საერთაშორისო მეტეოროლოგიური მონაცემები არ მიუთითებს, რომ ქვეყანა ამ დღეებში ევროპის მსგავსი მასშტაბის ანომალიურ ამინდს განიცდის. მიუხედავად ამისა, WMO-ის სეზონური პროგნოზი აჩვენებს, რომ ზამთრის პერიოდში რეგიონში საშუალოზე მაღალი ტემპერატურის ალბათობა გაზრდილია.

რას ამბობს მეცნიერება?

მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის განმარტებით, კლიმატის ცვლილება არ ნიშნავს, რომ დედამიწის ყველა რეგიონში ერთდროულად რეკორდული სიცხე იქნება. მისი მთავარი შედეგია ექსტრემალური ამინდის მოვლენების გახშირება და სეზონური ნორმებიდან გადახრის ალბათობის ზრდა. სწორედ ამიტომ, როდესაც ევროპაში რეკორდული სიცხეა, სამხრეთ ნახევარსფეროში შეიძლება ზამთარი მიმდინარეობდეს, თუმცა ზოგიერთ ქვეყანაში საშუალოზე თბილი სეზონი მაინც ფიქსირდებოდეს.

ევროპისგან განსხვავებით, სამხრეთ ნახევარსფეროში ამჟამად ერთიანი და მასშტაბური ამინდის ანომალია არ შეინიშნება. თუმცა საერთაშორისო პროგნოზები აჩვენებს, რომ ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიასა და სამხრეთ აფრიკის ნაწილში სეზონის განმავლობაში საშუალოზე მაღალი ტემპერატურის ალბათობა გაზრდილია. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ კლიმატის ცვლილება სხვადასხვა რეგიონში განსხვავებულად ვლინდება: ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში - ექსტრემალური სიცხის ტალღებით, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში - სეზონური ნორმების თანდათანობითი ცვლილებითა და თბილი პერიოდების გახშირებით.