ქართული
English
წვიმის დაწყებისას ან მის შემდეგ ჰაერში ხშირად განსაკუთრებული, სუფთა და მიწის მსგავსი სურნელი ჩნდება. თუმცა თავად წვიმის წყალს სუნი თითქმის არ აქვს. მაშ, საიდან მოდის ის?
ამ სურნელს მეცნიერებაში პეტრიქორს უწოდებენ. ტერმინი 1960-იან წლებში ავსტრალიელმა მეცნიერებმა შემოიღეს და ის იმ განსაკუთრებულ სუნს აღწერს, რომელსაც მშრალი ნიადაგი წვიმის შემდეგ გამოყოფს.
პეტრიქორის წარმოქმნაში რამდენიმე ფაქტორი მონაწილეობს. ერთ-ერთი მთავარი არის გეოსმინი, ორგანული ნივთიერება, რომელსაც ნიადაგში მცხოვრები მიკროორგანიზმები წარმოქმნიან. სწორედ გეოსმინს უკავშირდება ის მიწისებრი სურნელი, რომელსაც წვიმის შემდეგ ვგრძნობთ. როდესაც წვიმის წვეთები მშრალ მიწას ეცემა, ისინი ნიადაგის ზედაპირზე არსებულ პატარა ფორებში ხვდებიან. დარტყმისას წარმოიქმნება უამრავი მიკროსკოპული ჰაერის ბუშტი, რომლებიც სწრაფად ამოდის ზედაპირზე და სკდება.
ამ პროცესის დროს ჰაერში შეიძლება გაიფანტოს ნიადაგში არსებული სხვადასხვა ნაერთის, მათ შორის გეოსმინის, ძალიან პატარა ნაწილაკები. სწორედ ამიტომ ვგრძნობთ წვიმის სურნელს. ეს პროცესი მსუბუქი ან საშუალო ინტენსივობის წვიმის დროს უკეთესად შეინიშნება.
სუნი განსაკუთრებით ძლიერი პირველი წვიმის დროსაა. ხანგრძლივი მშრალი პერიოდის შემდეგ ნიადაგში უფრო მეტი ორგანული ნივთიერება გროვდება. მათ შორისაა მცენარეების მიერ გამოყოფილი ზეთები, რომლებიც მშრალ ამინდში ნიადაგსა და ქანების ზედაპირზე რჩება. წვიმის დროს ეს ნივთიერებები წყლის წვეთებთან ურთიერთქმედებს და მათი ნაწილი ჰაერში ხვდება. სწორედ ამიტომ ხანგრძლივი გვალვის შემდეგ მოსულ პირველ წვიმას ხშირად განსაკუთრებით ძლიერი და სასიამოვნო სურნელი აქვს.
აქვე უნდა აღვნიშნოთ, რომ წვიმის სუნი მხოლოდ მიწის სუნი არ არის. წვიმის წინ ან დროს ზოგჯერ სხვა სპეციფიკურ სურნელსაც ვგრძნობთ. ამის ერთ-ერთი მიზეზი შეიძლება იყოს ოზონი - მოლეკულა, რომელიც ატმოსფეროში ბუნებრივად წარმოიქმნება. ელექტრული განმუხტვისას ჟანგბადის მოლეკულები გარდაიქმნება და ოზონის წარმოქმნა ხდება. მას აქვს მკვეთრი, სპეციფიკური სუნი, რომელსაც ზოგიერთი ადამიანი წვიმის ან შტორმის წინ ამჩნევს.
საბოლოოდ, ის ნაცნობი სურნელი, რომელსაც წვიმის შემდეგ ვგრძნობთ, ბუნების ერთგვარი ქიმიური ნიშანია: წვიმის წვეთები მიწასთან შეხებისას ჰაერში ავრცელებს ნიადაგის, მცენარეებისა და მიკროორგანიზმების მიერ წარმოქმნილ ნაერთებს.
გმადლობთ, თქვენი კომენტარი მიღებულია და გამოქვეყნდება მოდერაციის შემდეგ.